De oudheid

Vanaf de 5e eeuw zijn er steeds meer uitwisselingen tussen volkeren. Mensen komen en gaan tussen het noorden en zuiden, ze reizen door onze regio. Boten gaan aan land bij wat vandaag Salses, Collioure en Port-Vendres is. De mensen aan boord beginnen te handelen met de bewoners, de Sordes (die de vlakte en de kuststreek bewonen, de hoofdstad van deze streek is Ruscino), de Cérètes (die op de plateaus van de Cerdagne en de Vallespir wonen, de hoofdstad is Julia Libica, het huidige Llivia).

Verschillende invloeden zetten voet aan wal, die van de Iberiërs, van de Kelten (vanaf de 3e eeuw voor Christus) maar ook de Feniciërs, de Etrusken en de Grieken.

Tijdens de 2e Punische Oorlog (Rome tegen Carthago), besluit generaal Hannibal om naar Rome te gaan en daar tegen de vijand te strijden. Hij moet hiervoor door de Pyreneeën reizen en komt langs onze “grens” met een enorm leger. Maar de Gallische leiders, die dan over ons gebied heersen, kunnen hem de weg barricaderen en daarom besluit Hannibal om tol te betalen. De Galliërs accepteren de tol en laten hem doorreizen. Hij ging ons departement door met maar liefst 80.000 soldaten, 10.000 ridders en…. 40 olifanten! Men zegt dat hij bij de Col de Panissars, het huidige Perthus, de grens over is gegaan. Wat waar is, is dat de onderhandelingen met de Galliërs plaats hebben gevonden in Illibéris (Elne). Uiteindelijk zou Carthago de strijd verliezen en Rome besluit hierop om Spanje te overheersen.

In 121 voor Christus, overheersen de Romeinen het zuidelijke gedeelte van Gallië. Ze maken een grote en rijke provincie van de hoofdstad, Narbonne, tot aan Nice. Ook Perpignan maakt deel uit van deze provincie, die La Narbonnaise genoemd word.

Het is tijdens deze periode dat de beroemde Via Domitia gebouwd wordt. De staalgroeves van de Canigou worden geëxporteerd en leiden tot de bouw van een heel irrigatienetwerk (kanalen, aquaducten …).
De Romeinse kolonisatie heeft meerdere eeuwen geduurd en er zijn vele onopvallende vestingen die hiervan getuigen (bijvoorbeeld de warme waterbronnen van Amélie-les-Bains). De Romeinen zorgden voor veel export maar er was veel tegenwerking van de Barbaren. Er waren revoluties, burgeroorlogen en dodelijke rivaliteiten tot in het hart van het Romeinse kamp.

Rond het jaar 260 willen de legers van de Franken Spanje veroveren en trekken, al dood en verderf zaaiend, door onze streek op weg naar de Perthus: Ruscino wordt geheel vernietigd.